محمدرضا خسروي _ داديار ديوانعالي كشور

اشاره؛ بارها يادآوري كرده‌ايم كه رأي دادگاه فارغ از اطلاعاتي كه دربخش گردش كار ارائه مي‌شود، بايد به نحو كامل نماينده كل محتويات پرونده باشد، اما هنوزهم ديده مي‌شود كه همكاران ما پرواي اين دقيقه را ندارند و به گونه‌يي رأي خودرا مي‌نگارند كه انگارخواننده رأي نيزهمراه با آنها‌، پرونده را از آغاز تاانجام خوانده است، اكنون وپيش ازهرچيز به رأيي كه از دادگاه عمومي تهران صادرشده‌است نگاه كنيد تا آن گاه نكته هاي ديگري را يادآوري كنم:

 
رأي دادگاه

«در‌خصوص‌دادخواست‌خواهان بطرفيت خوانده بخواسته مطالبه وجه به مبلغ دو ميليون ريال ازبابت خسارت وارده ناشي از نفوذآب ملك خوانده به ملك خواهان، خواهان جهت اثبات ادعايش به تأمين دليل باجلب نظر كارشناس مورخ17/2/82 منضم در دادخواست استنادجسته وخوانده عليرغم ابلاغ قانوني وقت رسيدگي حضورنيافته و لايحه‌دفاعيه به خواسته و مستند خواهان ارسال ننموده است لذا دادگاه باتوجه به مراتب فوق دعوي خواهان را محمول بر صحت تشخيص و به استناد مواد1و2 قانون مسؤليت مدني وماده198 قانون آيين‌ دادرسي‌مدني حكم به محكوميت خوانده بپرداخت دوميليون‌ ريال بابت اصل‌خواسته و بپرداخت سي و يك هزار ريال بابت هزينه دادرسي درحق خواهان صادر واعلام مينمايد. رأي صادره غيابي وظرف20روز پس ازابلاغ قابل واخواهي دراين شعبه مي‌باشد».

وحالاآن نكته‌ها:

1-از نگاه نگارشي صرف وازنظررعايت نكردن آيين پيوسته نويسي وگسسته نويسي اين كلمه ها وتركيبها نادرست مي‌باشد؛ بطرفيت، بخواسته، عليرغم، بمراتب، باستناد، بپرداخت، مي‌نمايد كه درتمام مواردگسسته نويسي توصيه شده ‌است ودررأي پيوسته نوشته شده‌است.

2-همچنين شيوه نوشتن اين واژه‌ها و عبارتها نيزنادرست است:
خسارت‌وارده،ادعايش،منضم‌دادخوا‌ست،استنادجسته،‌حضورنيافته،‌ارسال‌ننموده‌ است، دعوي. مسؤليت، آيين‌دادرسي، اعلام‌مينمايد، رأي‌صادره، ظرف20روز. يادآورمي‌شود بانگاه به آنچه از پيش در موردآيين‌كارگفته بودم شيوه درست تركيبها وكلمه‌هاي بالا ازاين قراراست:

 
خسارت‌واردشده، ادعاي‌او، منضم به دادخواست، مورداستناد قرارداده‌است، حضور نيافته‌است، ارسال نكرده‌است، دعوا، مسؤوليت، آيين‌دادرسي، اعلام مي‌كند، رأي‌صادرشده، وظرف20روز.

3-همچنين اين عبارتهاازحوزه فصاحت و بلاغت دورمي‌نمايند:
مطالبه وجه به مبلغ دوميليون‌ريال، كه در بردارنده نوعي حشومي‌باشد مي‌توان نوشت: پرداخت دوميليون‌ريال... ونيز نفوذآب ملك‌خوانده به ملك‌خواهان، فصاحت ندارد چراكه ملك‌اشخاص آب نداردآنچه سرايت‌مي‌كند جريان‌آب از طريق خانه ياباغ يالوله‌است به ملك ديگري يامي‌توان نوشت: نفوذ آب از ملك‌خواهان.
عبارت نظركارشناس مورخ17/2/82درست نيست، بهتربود مي‌نوشت: صورت جلسه تأمين دليل كه درآن نظر كارشناس جلب شده‌است.
عبارت: لايحه‌دفاعيه به خواسته و مستند خواهان ارسال ننموده‌است، داراي نارسايي آشكاري‌است وبايد نوشته مي‌شد لايحه‌يي دربرابرخواسته و دلايل خواهان‌...
4-اماايراد اصلي‌كار دررأي موردبحث جزاينهاست چراكه رأي به تنهايي‌هيچ نوع شناختي رااز خواهان وخوانده به دست‌نمي‌دهد وخواننده نمي‌داند مدعي كيست ومدعي‌عليه چه كسي‌است، يعني كه بسنده‌كردن به الفاظ‌خواهان و خوانده رادون ارائه هويت كامل اطراف اختلاف، نمي‌توان پذيرفت.

 
وسرانجام ضمن‌تمام سفارشهايي كه در نگارش فني يك‌رأي شده‌است ومن به تدريج آنها راازقبال همين بخشها وا نموده‌ام به همكاران ارجمندخود سفارش مي‌كنم كه درنگارش قرارها و حكمهاي قضايي به اين چند نكته نيز حتماً توجه فرماييد:
الف-درحكم‌دادگاه ودرقرارقاضي بايد خواهان ياشاكي به طوركامل معرفي شود و معرفي كامل يعني اين كه اورا به‌نام، نام‌خانوادگي، نام‌پدر، شغل ‌و نشاني بشناسانيم. ب-نيزاز خوانده و مشتكي‌عنه به همان ترتيبي كه درمورد خواهان گفتم اطلاعاتي داده‌شود.

ج-خواسته‌خواهان ياشكايت شاكي به نحوروشن با‌، استفاده‌از متن‌دادخواست و متن شكوائيه وتوضيحات بعدي آنان بيان شود.

 
د-دلايلي كه خواهان به موجب آنها خودرا ذي‌حق مي‌داند ياشاكي به موجب آنها خودرامظلوم يابزه ديده ‌مي‌شناسد به ترتيب وبه روشني قيدشود وحتماً به صورت1-2-3و4 احصاء‌شود.

ه-دفاع خوانده وپاسخ مشتكي‌عنه در قبال خواسته‌خواهان وشكايت شاكي به روشني آورده‌شود.

و-كارهايي كه دادگاه ياصاحب‌منصب دادسرا درجهت كشف واقع انجام داده‌اند ازقبيبل ملاحظه پرونده‌هاي مستند، ارجاع امربه كارشناس، مواجهه، رسيدگي به اصالت‌سند، معاينه‌محل، تحقيق محلي وهركارديگري كه كرده‌اند ايضاً به طورشمارشي درمتن رأي يا قراربياورند.

ز-تصميم يارأي ياقرارمرجع دادرسي را مستند به موادقانوني به روشني بنگارند وحكم خودرادرپذيرش يارد دادخواهي اعلام‌دارند.

ح-اطلاعات جامعي درموردغيابي بودن ياحضوري بودن به خواننده‌رأي داده شود ونيزبراي مرحله‌بعدي دادرسي و مهلتي كه دراختيار طرف قرارداده مي‌شود به حكم قانون آگاهيهاي شايسته داده‌‌شود.

ط-نام ونشان مرجع دادرسي ونام و نام‌خانوادگي وسمت صادركننده رأي نيزدرپايان نگاشته‌شود تاابهامي ازاين بابت درميانه نباشد.

بادرنظرگرفتن همه اين نكته‌هاست كه مي‌توان اميدواربود رأيي كه صادر مي‌شود خالي ازابهام و عاري از اجمال و بدوراز كاستي‌است.