بوي عشق وزيدن گرفته است و سحاب رحمت بر سر شهر مي بارد آنقدر آسمان حرم ملكوتي است كه گويي دروازه هاي بهشت را به روي زمين گشوده اند شب ميلاد مستوره لاهوتي حضرت زهراست. زمين و زمان در پايكوبي و شور به سرور نشسته اند.

سحرگاهان جمعه 20 جمادي الثاني سال پنجم بعثت زهر ه اي در آسمان مكه طلوع مي كند كه ماه و خورشيد را با تمامي عظمتشان به كرنش وامي دارد تولدي كه بشارتي جديد به دختران مكه بود براي ظهور عصري نوين، او فاطمه نام مي گيرد، ام ابيها مي شود، نقطه اوج حكمت بشري را صاحب مي گردد و عمر كوتاه خويش را به وسعت تاريخ استمرار مي بخشد.

به بهانه اين روز بزرگ او به تناسب موضوعات ماهنامه يادداشت اين شماره را به ظرفيت هاي قانوني روز زن اختصاص مي دهيم.

نگاهي كلي به جايگاه زن و خانواده در قوانين ضرورت اصلاحات جدي به منظور حل مشكلات زنان را اجتناب ناپذير ساخته است.

الف - قانون اساسي

ظرفيت جدي قانون در خصوص زن و خانواده در قانون اساسي جمهوري اسلامي وجود دارد.

اصل دهم قانون اساسي - از آنجا كه خانواده واحد بنيادي جامعه اسلامي است، همه قوانين و مقررات و برنامه ريزيهاي مربوط بايد در جهت آسان كردن تشكيل خانواده ، پاسداري از قداست آن و استواري روابط خانوادگي بر پايه حقوق و اخلاق اسلامي باشد.

اصل بيست و يكم قانون اساسي - دولت موظف است حقوق زن را در تمام جهات با رعايت موازين اسلامي تضمين نمايد و امور زير را انجام دهد:

1- ايجاد زمينه هاي مساعد براي رشد شخصيت زن و احياي حقوق مادي و معنوي او.

2- حمايت مادران، بخصوص در دوران بارداري و حضانت فرزند و حمايت از كودكان بي سرپرست.

3- ايجاد دادگاه صالح براي حفظ كيان و بقاي خانواده .

4- ايجاد بيمه خاص بيوگان و زنان سالخورده و بي سرپرست.

5- اعطاي قيمومت فرزندان به مادران شايسته در جهت غبطه آنها در صورت نبودن ولي شرعي.

ب- قانون برنامه توسعه چهارم

علاوه بر دو اصل مذكور ماده 114 از برنامه چهارم توسعه بطور خاص به موضوع زنان پرداخته است. كه متن آن را عينا يادآوري مي شويم.

ماده114- دولت موظف است به منظور اهتمام ملي در شناسايي، حفاظت، پژوهش، مرمت، احياي بهره برداري و معرفي ميراث فرهنگي كشور و ارتقاي توان گردشگري، توليد ثروت و اشتغالزايي و مبادلات فرهنگي در كشور اقدامات زير را در طول برنامه چهارم به انجام برساند:

الف- تهيه و اجراي طرحهاي مربوط به «حمايت از مالكين» متصرفين قانوني و بهره برداران آثار تاريخي- فرهنگي و املاك واقع در حريم آنها و «مديريت، ساماندهي، نظارت و حمايت از مالكين و دارندگان اموال فرهنگي- تاريخي منقول مجاز » تا پايان سال اول برنامه چهارم.

ب- ايجاد و توسعه موزه هاي پژوهشي- تخصصي وابسته به دستگاههاي اجرايي.

ج- شناسايي و مستندسازي آثار تاريخي- فرهنگي در محدوده جغرافيايي اجراي طرح، توسط دستگاه مجري با نظارت و تأييد سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري.

د- ايجاد و تجهيز پايگاههاي ميراث فرهنگي در آثار تاريخي مهم كشور و مضامين اصلي مرتبط با موضوع ميراث فرهنگي.

هـ- شناسايي و حمايت از آثار فرهنگي تاريخي حوزه فرهنگي ايران موجود در كشورهاي همسايه و منطقه به عنوان ميراث فرهنگي مشترك.

و- به منظور جلب مشاركت بخش خصوصي و تعاوني، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري مجاز است نسبت به صدور مجوز تأمين و فعاليت موزه هاي خصوصي و تخصصي و مؤسسات مشاوره و كارشناسي مرتبط با موضوع فعاليتهاي ميراث فرهنگي، كارگاههاي مرمت آثار فرهنگي- تاريخي منقول و غيرمنقول، مؤسسات مديريت موزه ها و محوطه هاي تاريخي- فرهنگي، مؤسسات كارشناسي اموال فرهنگي- تاريخي، كارگاههاي هنرهاي سنتي و ساير مؤسسات خصوصي مرتبط با ميراث فرهنگي اقدام نمايد، آيين نامه اجرايي اين بند به پيشنهاد سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.

ز- به سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اجازه داده مي شود به منظور اعطاي مجوز كاربري و بهره برداري مناسب از بناها و اماكن تاريخي قابل احياء با استفاده از سرمايه گذاري بخش خصوصي داخلي و خارجي، صندوق احياء و بهره برداري از بناها و اماكن تاريخي- فرهنگي را ايجاد نمايد. بناها و اماكن تاريخي قابل احياء به استثناي نفايس (املاك و اموال) ملي به تشخيص سازمان مذكور از شمول ماده115 قانون محاسبات عمومي كشور مصوب يكم شهريور1366 خارج است.

اساسنامه اين صندوق به پيشنهاد سازمان فوق به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.

ح- ارتقاي جايگاه بخش غيردولتي و افزايش رقابت پذيري در صنعت گردشگري از طريق اصلاح قوانين و مقررات و ارائه تسهيلات لازم، تهيه ضوابط حمايتي، اداري، بانكي براي مؤسسات بخش غيردولتي و نيز جذب سرمايه گذاران و مشاركت مؤسسات تخصصي داخلي و بين المللي و بيمه براي گردشگران خارجي و ارائه آن به مجلس شوراي اسلامي جهت تصويب.

ط- تكميل نظام جامع آماري گردشگري با نظارت و هدايت مركز آمار ايران.

ي- به منظور حفظ آثار و فرهنگ سنتي، قومي، ايلي، ملي و ايجاد جاذبه براي توسعه صنعت گردشگري در كشور، دولت موظف است نسبت به ايجاد مراكز حفظ آثار و فرهنگ ايلي در شهرستانها و استانهاي كشور از قبيل دهكده توريستي، مراكز و اطراق هاي تفرجگاهي ايلي، موزه و نمايشگاه اقدام نمايد. مشاركت بخش دولتي و خصوصي و واگذاري زمين امكانات اعطاي تسهيلات به بخش خصوصي براي اجراي اينگونه پروژه ها بلامانع است. آيين نامه اجرايي اين بند به پيشنهاد مشترك وزارت جهاد كشاورزي (سازمان امور عشايرايران) و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و دفتر مناطق محروم كشور- رياست جمهور به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.

ج- مصوبه جلسه مورخ 16/7/82 شوراي عالي فرهنگي

اما انتخاب روز ميلاد حضرت فاطمه به عنوان روز زن با لحاظ اهداف و سياستگذاري فرهنگي و تبليغي همراه است كه اين مهم داراي ظرفيت و پشتوانه قانوني است كه مرور بر اهداف و سياستهاي راهبردي و اجرايي آن كه در سال 82 به تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي رسيده قابل توجه است . اينكه تا چه ميزان توفيق يافته ايم و چه ميزان بودجه و امكانات را براي اين مهم برگزيده ايم قضاوت آن با شما؟

البته بدانيد نظارت بر اجرا و محتواي برنامه بر عهده شوراي عالي انقلاب فرهنگي است.

اهداف:

1- افزايش معرفت و ارتقاء سطح فرهنگي زنان و آحاد جامعه نسبت به ابعاد وجودي حضرت زهرا(س) و شخصيت، حقوق و جايگاه زن در فرهنگ اسلام؛

2- اصلاح نگرشهاي مغاير اسلام و مناسبات رفتاري در خانواده و جامعه نسبت به زن؛

3- اتخاذ تدابير لازم توسط مسئولين نسبت به برنامه ريزي و سياستگذاري لازم جهت بهبود وضعيت زنان در ابعاد مختلف؛

4- بزرگداشت مقام زن و تجليل از زنان الگو و موفق در عرصه هاي مختلف و انعكاس فعاليتهاي آنان؛

5- ايجاد هماهنگي در نحوه برگزاري مراسم هفته زن در دستگاههاي ذي ربط.

 سياستهاي راهبردي.

الف- ارائه الگو از زندگي فردي، خانوادگي و اجتماعي حضرت زهرا(س) :

1- تبيين عرفان و عبوديت حضرت زهرا(س) و تجلي انسان كامل در ايشان؛

2- توجه به معاصر سازي شخصيت و زندگي حضرت زهرا(س) با تاكيد و توجه بر مسئله عفاف و حجاب؛

3-تبيين مقامات علمي و فعاليتهاي مختلف آن حضرت در عرصه هاي مختلف فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي؛

4- تبيين ابعاد همه جانبه زندگي حضرت زهرا(س) با تأكيد بر نقش محوري ايشان در دفاع از حريم ولايت و پرهيز از يك سو نگري به زندگي بانوي نمونه اسلام و تلاش لازم در زدودن برداشتهاي غلط و ناقص، از ساحت مقدس ايشان.

 ب- تبيين جايگاه و حقوق زن در اسلام:

1- تبيين حكمت الهي درباره زن و مرد در خصوص تفاوتهاي خلقي و خلقي آنان به عنوان راز تداوم حيات بشر و زدودن تفكر غلط برتري يكي بر ديگري؛

2-تبيين و تأكيد بر عنايت خاص اسلام نسبت به رعايت حقوق زن در خانواده و اجتماع و ريشه يابي منطقي علل ظلم تاريخي به زنان؛

3- ارائه ديدگاه اسلام ناب در ارتباط با حقوق زنان با تأكيد بر رهنمودها و نظرات حضرت امام(ره) و مقام معظم رهبري به منظور رفع شبهات(نظير: ارث، ديه، وكالت و...)؛

4- مقايسه تطبيقي حقوق فردي، اجتماعي و خانوادگي زنان از ديدگاه اسلام و غرب در برنامه هاي اين هفته؛

5-تبيين و تأكيد بر مسئوليت مردان خانواده(پدر، همسر، برادر) به منظور اصلاح ساختار خانواده و زمينه ساز رشد و مشاركت علمي و اجتماعي همسران آنان؛

6-تبيين ارزشهاي اخلاقي و معنوي زنان و ارائه راهكارهاي مناسب جهت تحقق عيني آن؛

7-تبيين جايگاه خانواده در تربيت و رشد همه جانبه انسان و مناسب ترين جايگاه روحي و طبيعي تجلي شخصيت و استعداد زنان.

 ج- تبيين نقش و تكاليف زنان در عرصه هاي مختلف زندگي:

1- ترويج فرهنگ خود باوري و اعتماد به نفس نسبت به قدرت، توانمندي و شايستگي زنان و پرهيز از تجمل گرايي، مدگرايي و مصرف زدگي؛

2- تبيين و توجه به نقشهاي چندگانه، مؤثر و پوياي زنان در خانواده و اجتماع(اقتصادي، فرهنگي، سياسي، اخلاقي مذهبي و عاطفي) و پرهيز از يك سو نگري و ارائه نقشهاي كليشه اي و نازل نسبت به فعاليتهاي زنان؛

3- تبيين و تأكيد بر نقش و رسالت خطير مادري و نقش زنان در تحكيم بنيان خانواده و تربيت نيروي انساني و ناقل مؤثر فرهنگ و معارف به نسل آينده و ضرورت ايجاد زمينه مناسب براي ايفاي صحيح اين نقش؛

4- تأكيد بر ارتقاء آگاهيهاي مردان و زنان در خصوص وظايف، تكاليف و حقوق هر يك از آنان در زندگي فردي، خانوادگي و اجتماعي و پرهيز از طرح و تحميل تقابل و تضاد حقوقي بين آنان از رسانه هاي مكتوب، تصويري و شنيداري؛

5- تأكيد بر ايجاد و تقويت روحيه مشاركت، تعاون و تفاهم زن و مرد در تصميم گيري ها و امور خانواده و اجتناب از تفكرات مرد سالارانه و يا زن سالارانه؛

6- تبيين بازتاب تأثير متقابل مردان و زنان توانمند در حصول موفقيتهاي يكديگر؛

7- توجه به تقويت نقش زنان در توسعه فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي كشور؛

8- تأكيد بر ضرورت ارتقاء آگاهي زنان نسبت به مسائل كلان كشور، جهان اسلام، تحولات و فعاليتهاي بين المللي براي پيشرفت زنان و تبيين نقش و رسالت جهاني زن ايراني در احياي تفكر ديني.

د- تجليل از زنان الگو و موفق

1- سعي و اهتمام در الگو سازي جامع، قابل دسترس و واقعي از چهره و شخصيت مطلوب زن مسلمان در زمان معاصر در ابعاد ملي و بين المللي و پرهيز از انفعال در برابر ديدگاههاي فمنيستي غرب؛

2- تجليل وتكريم از دختران، همسران و مادران نمونه و الگو بويژه موفقيت آنها در ايفاي نقشهاي چندگانه؛

3- شناسائي و معرفي زنان الگو در فعاليتهاي مختلف فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي(نظير: دانش پژوهي و تحقيق، موفقيتهاي علمي، مديريتي، ديني، ادبي، هنري، ورزشي، امور خيريه و... ) از بين اقشار مختلف زنان با توجه خاص به زنان ايثارگر، جانباز، آزاده و همسران و فرزندان ايثارگران؛

4- تأكيد بر ضرورت توازن و تعادل در نحوه تجليل از زنان شاغل و پرهيز از تجليل صرفا مادي و جلوگيري از تبعيضات احتمالي؛

5- تبيين اقدامات انجام يافته دستگاهها در خصوص زنان، مشكلات موجود و برنامه آينده؛

6-انعكاس اقدامات و فعاليتهاي انجام يافته علمي، فرهنگي، تحقيقاتي و اجرايي دستگاههاي اجرايي درخصوص زنان و اطلاع رساني به موقع به زنان و جامعه؛

7-تبيين قوانين تأميني و مقررات حمايتي در خصوص حقوق فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي زنان جهت حفظ كارآيي، نشاط و سلامت آنان و جلوگيري از بروز بحرانهاي رواني، جسماني در دوران از كارافتادگي؛

8- معرفي دستاوردهاي انقلاب در ابعاد مختلف و تأثير آن بر روند تحولات فكري و فرهنگي زنان؛

9-تبيين مشكلات حقوقي، فرهنگي و اجتماعي زنان و ارائه پيشنهادات لازم جهت اصلاح به مراكز ذيربط جهت سياستگذاري و قانونگذاري؛

10- تبيين مشكلات زنان روستائي، كارمند و كارگر، خانه دار، سرپرست خانوار در عرصه هاي مختلف زندگي؛

11- تبيين مسائل، مشكلات و محدوديتهاي موجود بر سر راه فعاليتهاي زنان و راههاي تقويت و توسعه مشاركت آنان؛

12- تبيين اقدامات و تلاشهاي انجام يافته توسط كشورهاي مختلف به ويژه مسلمان جهت حل مشكلات مشابه زنان و استفاده بهينه از تجربيات آنان؛

13- سعي و اهتمام مديران و برنامه ريزان كشور نسبت به ايجاد زمينه مناسب فرهنگي و اصلاح ساختاري در بكارگيري زنان متخصص در پستهاي مديريتي؛

14- پيشگيري از اسراف و تبذير در برگزاري مراسم هفته زن در دستگاههاي دولتي و خانواده ها ضمن جلوگيري از كاهش محتوا و غناي برنامه هاي هفته زن و الگو دهي رسانه هاي تصويري و مكتوب در اين زمينه؛

 سياستهاي اجرايي

1- توجه سازمانها، مراكز فرهنگي و رسانه هاي تبليغي و تصويري در رعايت فرهنگ عفاف در برنامه هاي ذيربط و پرهيز از ارائه حجاب برتر در قالب و نقشهاي ضعيف و منفي؛

2- بهره گيري از ابتكار، خلاقيت و شيوه هاي جذاب هنري در تدارك برنامه ها و جشن ها به منظور جذب بيشتر دختران و پسران جوان ضمن پرهيز از ابتذال و سرگرمي هاي بيهوده؛

3- نامگذاري و اختصاص يكي از روزهاي هفته به نام دختران به منظور تقويت خودباوري و هويت جويي آنان؛

4- تجليل و تقدير از زنان سالمند و تشويق و ترغيب جامعه براي ديدار از آسايشگاهها و استراحتگاه هاي مربوط به زنان؛

5- تهيه و توليد محصولات فرهنگي تصويري و مكتوب از زندگي حضرت زهرا (س)، معصومين، زنان صدر اسلام و زنان موفق معاصر(نظير تهيه سريال، فيلم، نمايشگاهها و...)؛

6- معرفي و حمايت از چاپ آثار مكتوب و تصويري پرمحتوا و جذاب در خصوص زندگي حضرت زهرا (س) به منظور افزايش آگاهي افراد جامعه؛

7- فراهم نمودن فضاي تبليغي مناسب در كشور متناسب با بزرگداشت ميلاد با سعادت حضرت زهرا(س)، روز مادرو هفته زن متناسب با شأن زن در نظام اسلامي.

تبصره: نظارت بر محتوا و نحوه اجراي برنامه ها و فعاليتهاي ذيربط در دستگاههاي مختلف بر اساس مفاد سياستها زير نظر شوراي عالي انقلاب فرهنگي خواهد بود. #