|
• فصل اول - كليات«1»
ماده 1- اصطلاحات زير در آيين نامه در معاني مشروح مربوط به كار
مي روند:
1- كودك خياباني : فرد كمتر از 18 سال تمام كه به صورت محدود يا نا
محدود در خيابان به سر مي برد ، اعم از كودكي كه هنوز با خانواده خود
تماس دارد و از سرپناه برخوردار است و يا كودكي كه خيابان را خانه خود
مي داند و رابطه او با خانواده به حدقل رسيده و يا اساسا چنين ارتباطي
وجود ندارد.
2- ساماندهي: مجموعه فعاليتهايي كه توسط نهادها، سازمانها و دستگاههاي
اجرايي دولتي و غير دولتي تعريف شده در اين آيين نامه ، از شناسايي ،
جذب و پذيرش كودكان خياباني آغاز و تا رسيدن وي به فرجام قابل اطمينان
ادامه مي يابد .
3- شناسايي : ارتباطي كه توسط مددكار اجتماعي با كودك خياباني شكل
مي گيرد و به تشخيص وضع موجود وي مي انجامد.
4- جذب : ارتباط تقويت مددكار اجتماعي با كودك خياباني كه جلب اعتماد و
پذيرش ارتباط از سوي كودك خياباني را به همراه دارد. اين فعاليت با هدف
آگاه نمودن كودك خياباني از منابع و خدماتي كه مي تواند در اختيار او
قرار گيرد انجام پذيرد.
5- اقامت: حضور كوتاه مدت، ميان مدت و دراز مدت كودك خياباني درمركز
اقامت كه شامل سه سطح زير مي شود:
الف - اقامت كوتاه مدت: حضور كودك خياباني در مركز اقامت حداكثر به مدت
21 روز.
ب- اقامت ميان مدت : حضور كودك خياباني در مركز اقامت بيشتر از 21 روز
تا يك سال.
ج- اقامت دراز مدت: حضور كودك خياباني بي سرپرست يا بدسرپرست در مراكز
شبانه روزي تا پايان 18 سالگي مطابق با آيين نامه مراكز شبانه روزي
سازمان بهزيستي كشور.
تبصره - در موارد استثنايي و در صورت ضرورت با نظر تيم تخصصي مدت اقامت
موضوع بند «الف» حداكثر يك دوره قابل تمديد مي باشد.
6- مراكز كودكان خياباني: مراكزي كه در آنها خدمات تخصصي به كودكان
خياباني ارايه مي شود. اين مراكز در چهار سطح زير مي باشند:
الف - مراكز و پايگاه هاي سطح يك ( سرپايي): مراكز و پايگاههاي ثابت و
سياري كه بدون اقامت كودك نسبت به ارايه خدمات سرپايي به وي و خانواده اش
اقدام مي نمايند.
ب- مراكز سطح دو ( اقامت كوتاه مدت): مراكزي كه امكان اقامت كودك
حداكثر تا 21 روز فراهم مي كنند( موضوع جزء « الف » بند (5) ماده( 1)
اين آيين نامه).
ج- مراكز سطح سه (اقامت ميان مدت) : مراكزي كه امكان اقامت كودك را
حداكثر تا يك سطح مهيا مي كند. موضوع جزء «ب» بند (5 ) ماده (1) اين
آيين نامه )
د- مراكز سطح چهار ( اقامت دراز مدت): مراكزي كه امكان اقامت كودكان
بي سرپرست يا بدسرپرست را تا پايان 18 سالگي تأمين مي كند.(موضوع جزء
«ج» بند (5) ماده (1) اين آيين نامه)
7- پذيرش : برقراري رابطه پايدار حرفه اي كه زمينه را براي اجراي
فرآيند مشكل گشايي در سطح مختلف فراهم مي كند. پذيرش در سه سطح زير
انجام مي پذيرد:
الف - پذيرش سطح يك : برقراري ارتباط فعال مددكار با كودك خياباني براي
فراهم نمودن حمايتهاي لازم ، بدون نگهداري كودك در مر كز اقامت . اين
نوع پذيرش در مركز كودكان خياباني سطح يك صورت مي پذيرد.
ب- پذيرش سطح دو: اقامت كوتاه مدت كودك خياباني در مركز سطح دو براي
دريافت خدمات تخصصي بيشتر . ( پذيرش سطح (2) از طريق از سطح (1) يا به
طور مستقيم انجام مي شود).
ج- پذيرش سطح: اقامت ميان مدت كودك خياباني در مركز سه براي دريافت
خدمات تخصصي و حمايتهاي بيشتر .( پذيرش سطح (3) از طريق ارجاع از سطوح
(1) و (2) انجام مي شود).
د- مراكز سطح چهار ( اقامت بلند مدت): اين مراكز مستقيما و يا با اعطاي
مجوز رسمي سازمان بهزيستي كشور به اشخاص حقيقي و حقوقي تأسيس و اداره
مي شوند.
تبصره - اقامت بلند مدت و ميان مدت كودكان خياباني كه در مراكز سطح
(39) و (4) انجام مي گيرد مي تواند به اشخاص حقيقي و حقوقي و سازمانها
و مؤسسات غير دولتي علاقمند و واجد صلاحيت واگذار شود . ضوابط و
شاخصهاي تشكيل ( فضاي فيزيكي، نيروي انساني و غير ) نحوه اداره و كنترل
كيفيت اين مراكز بر اساس آيين نامه ضوابط تاسيس و انحلال مراكز نگهداري
كودكان خياباني، موضوع بند (2) ماده (26) قانون تنظيم بخشي از مقررات
مالي دولت - مصوب 1380 - توسط سازمان بهزيستي كشور تهيه و ابلاغ خواهد
شد.
8- ترخيص: پايان اقدامات تيم تخصصي مراكز و دستيابي به اهداف تعيين شده
كه منجر به پاسخگوي به نيازهاي كودك در كوتاه مدت، ميان مدت و بلند مدت
مي گردد. بازگشت كودك به كانون خانواده اولويت اقدامات ترخيص مراكز
خواهد بود.
9- پيگيري: سلسله اقداماتي كه به منظور پيشگيري از بروز مجدد مشكل براي
كودك پس از ترخيص از طريق تماس با خانواد و بازديد از شرايط خانوادگي
يا دعوت والدين يا خانواده كودك يا سرپرستان وي جهت بررسي و مشاوره هاي
مددكاري انجام مي پذيرد.
10-توانمندسازي: فرآيندي است كه طي آن مجموعه اقدامات و خدماتي با هدف
تحقق زندگي عادي باحداقل وابستگي به منابع حمايتي و ارتقاء تواناييها و
مهارتهاي آموزشي ، اجتماعي و حرفه آموزي به كودك و يا خانواده وي ارايه
مي شود.
11-تيم تخصصي: شامل گروهي از متخصصين و كارشناسان از جمله سرپرست مركز،
روانشناس ، مددكار اجتماعي، روانپزشك، پزشك ، پرستار ، كارشناس حقوقي ،
مربي و غيره است كه به صورت سيار يا ثابت به ارايه خدمات تخصصي به كودك
خياباني و خانواده وي مي پردازند.
12-نهادهاي حامي: كليه نهادها و سازمانهايي كه به استناد اساسنامه يا
وظايف سازماني ، نسبت به ارايه تمام يا بخشي از خدمات موضوع اين آيين
نامه به كودكان خياباني اقدام مي نمايند.
• فصل دوم - روند اجرايي
ماده 2- سازمان بهزيستي كشور موظف است با همكاري و مشاركت شهرداري ،
انجمنهاي خيريه، تشكلهاي غير دولتي و نيروي انتظامي و با استفاده از
مددكار اجتماعي ( در قالب تيم تخصصي سيار يا مستقر در مراكز كه با
همكاري شهرداريها سازماندهي خواهد شد) . نسبت به شناسايي ، جذب ،پذپرش
و توانمند سازي كودكان خياباني در كليه مراكز استانها و در صورت
صلاحديد كار گروه اجتماعي استان در شهرهاي بالاي دويست هزار نفر اقدام
نمايد.
تبصره1- نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران موظف است در مواردي كه
سلامت جسماني و رواني كودك در معرض خطر جدي قرار مي گيرد در امر جذب
سازمان بهزيستي كشور همكاري نمايد.
ماده 3- در هر مرحله مسئوليت پيگيري پس از ترخيص كودك به عهده مركز
ترخيص كننده است به جز مركز سطح يك موضوع اين آيين نامه و اين امر تا
رسيدن وي به فرجام قابل اطمينان ادامه مي يابد.
ماده 4- در صورت تحويل كودك خياباني به خانواده، بهزيستي استانها و
ساير نهادهاي حامي موظفند در زمينه حمايت مادي و معنوي خانواده اقدامات
لازم را به عمل آورند و هر شش ماه يك بار گزارش اقدامات خود را به
سازمان بهزيستي كشور و كارگروه اجتماعي استان اعلام نمايند.
ماده 5- اداره كل بهزيستي استانها به منظور تأمين هماهنگي بين بخشي و
استفاده از همكاري ساير سازمانها و ادارات كل ذي ربط موظفند مسايل
مربوط به ساماندهي كودكان خياباني را به طور مستمر در كارگروه اجتماعي
استان مطرح و نسبت به جلب همكاري و مشاركت سازمانها و نهادهاي ذي ربط
اقدام نمايند.
• فصل سوم - وظايف سازمانها و نهادهاي همكار در سازماندهي كودكان
خياباني
ماده 6- سازمانها و نهادهاي همكار در فرآيند ساماندهي كودكان خياباني
در زمينه هاي تعيين شده زير همكاري خواهند نمود:
1- نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران:
الف - برقراري امنيت در كليه مراحل اجرايي( امنيت مراكز و تيمهاي
سيار).
ب- اقدامات لازم براي اجراي تبصره (2 ) ماده (2) اين آيين نامه.
ج- تعيين تكليف كودكان خياباني بزهكار.
2- وزارت دادگستري:
الف - صدور مجوز ها و احكام قضايي لازم درمراحل مختلف ساماندهي.
ب- ارايه مشاوره حقوقي لازم جهت تسهيل ساماندهي كودكاني خياباني.
3-شهرداري :
الف - تخصيص و تجهيز فضاي فيزكي مناسب جهت اجراي مراحل ساماندهي به
استناد ماده (6) قانون شهرداريها.
ب- تأمين امكانات مورد نياز ساماندهي يا اجراي تصميمات كارگروه اجتماعي
استان.
4-وزارت كار و امور اجتماعي:
الف - ارايه تسهيلات اعتباري اشتغالزا به خانواده هاي جوياي كار كودكان
خياباني و كودكاني بالاي پانزده سال (با اولويت).
ب- آموزش رايگان مهارتهاي شغلي به خانواده كودكان خياباني و كودكان
بالاي پانزده سال توسط سازمان آموزش فني و حرفه اي .
1- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي :
الف - تأمين نيازهاي بهداشتي و درماني كودكان خياباني و خانواده در جه
اول آنان و تأمين پزشك و پرستار مورد نياز مراكز ساماندهي كودكان
خياباني.
ب- ارايه خدمات بهداشت و درمان در مراكز سطح (2) و (3).
2- سازمان بيمه و خدمات درماني:
ـ تأمين و صدور بيمه نامه خدمات درماني براي كودك و خانواده درجه اول
وي حسب اعلام بهزيستي استانها.
3- سازمان تأمين اجتماعي:
ـ
پوشش درماني و خدماني مورد نياز كودك و خانواده درجه اول وي در مراكز
درمان و بيمارستانهاي تابعه بدون دريافت وجه.
4- سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران:
الف- انجام اقدامات فرهنگي و تبليغي لازم.
ب- تهيه برنامه ها و تيزرهاي لازم براي آگاه سازي اقشار مختلف جامعه
ج- همكاري رسانه اي با سازمانهاي مسئول در جهت انجام وظايف محوله به
آنان.
5- جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران:
ـ
تأمين خدمات حمايتي و انسان دوستانه جهت كودك و خانواده وي در حد مقدور
حسب درخواست بهزيستي استانها.
10-وزارت آموزش و پرورش :
الف - هشدار و آگاه سازي اولياء دانش آموزان از طريق طرح مسئله توسط
انجمنهاي اولياء و مربيان .
ب- شناسايي و راهنمايي دانش آموزاني كه در معرض آسيب هستند از طريق
اولياء و مربيان.
پ- شناسايي و راهنمايي دانش آموزاني كه در معرض آسيب هستند از طريق
مشاور مدرسه با همكاري مددكاران سازمان بهزيستي .
ج- ارايه آموزشهاي لازم و آگاه سازي دانش آموزان توسط مربيان و معلمان
در خصوص خطرات فرار از خانه و گروههاي آسيب رسان و دامهاي اجتماعي .
11-كميته امداد امام (ره) :
-
اعمال حمايتهاي لازم از خانواده هاي تحت پوشش حمايتي كه داراي كودكان
خياباني بوده آند.
• فصل چهارم - هماهنگي و نظارت
ماده 7- هماهنگيهاي لازم و نظارت بر حسن اجراي مفاد اين آيين نامه در
استانها توسط كارگروه اجتماعي استان اعمال خواهد شد.
تبصره - چنانچه كار گروه اجتماعي استان ضروري بداند ، كارگروهي با
تركيب و وظايف مشابه در سطح شهرستان نيز قابل تشكيل خواهد بود.
ماده 8- اداره كل بهزيستي استانها موظفند محورهاي زير را در كارگروه
اجتماعي استان مطرح و نسبت به تحقق موارد زير پيگري نمايند:
1- بررسي فرآيند و عملكرد هر يك از دستگاهها و نهادهاي مجري در هر يك
از مراحل اجراي طرح ساماندهي.
2- بررسي و رسيدگي به شكايات و تخلفات و بررسي گزارشهاي ادارات بهزيستي
يا كار گروه اجتماعي شهرستان.
3- فراهم نمودن تمهيدات لازم براي تسهيل اجراي برنامه هاي عملياتي
ساماندهي كودكاني خياباني در سطح استان.
4- ايجاد تعهد و حمايت سياسي از اجراي برنامه هاي عملياتي ساماندهي
كودكان خياباني در سطح استان.
5- برقراري هماهنگي بين بخشي در سطح سازمانها و نهادهاي اجرايي دولتي و
غير دولتي در راستاي تحقق اهداف برنامه.
6- ارزيابي عملكرد و پايش مستمر شاخصهاي تعيين شده در سطح استان.
7- تحليل وضع موجود در استان بر اساس گزارشهاي دريافت شده از
شهرستانها.
8- ترسيم وضعيت مطلوب استان بر اساس شاخصهاي كشور و داده هاي
شهرستانها.
9- تهيه چارچوب آموزش، برقراري ارتباط و اطلاع رساني عمومي و ايجاد
هماهنگي در زمينه هاي زير:
الف - برقراري ارتباط با انجمنهاي خيريه و اطلاع رساني در اين زمينه.
ب- برقراري ارتباط با مسئولان سياسي ، اجتماعي و مذهبي استان و جلب
حمايت آنان.
ج- آگاه سازي مردم از آرمانها و هدفهاي برنامه با استفاده از وسايل
ارتباط جمعي استان.
10-جمع آوري و تحليل مستندات و گزارشهاي ادواري و موردي شهرستانها.
11-ايجاد بستر لازم جهت توانمندسازي فرد و خانواده وي .
تبصره - در صورت تشخيص كارگروه اجتماعي استان، ساير سازمانها و نهادها
علاوه بر سازمانها و نهادهاي موضوع ماده (6) اين آيين نامه با سازمان
بهزيستي كشور در فرآيند ساماندهي كودكان خياباني همكاري خواهند نمود.
• فصل پنجم : مقررات عمومي
ماده 9- سازمان بهزيستي كشور موظف است با مشاركت و همكاري سازمانها و
نهادهاي ذي ربط نسبت به راه اندازي مراكز سطوح چهارگانه موضوع اين آيين
نامه در كليه مراكز استانهايي كه با مشكل كودكان خياباني مواجه
مي باشند اقدام نمايد.
ماده 10- سازمان بهزيستي كشور مجاز است از محل اعتبارات سازماندهي
كودكان خياباني نسبت به جذب نيروي متخصص مورد نياز به صورت قراردادي با
هماهنگي سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور اقدام نمايدند.
ماده 11- سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور موظف است اعتبارات مورد
نياز جهت اجراي اين آيين نامه را تأمين و در اختيار وزارت رفاه و تأمين
اجتماعي قرار دهد.
ماده 12- وزارت رفاه و تأمين اجتماعي هماهنگي اجراي اين آيين نامه را
بر عهده دارد و اين امر را توسط شورايي متشكل از دستگاه هاي ذي ربط در
ماده (6) به انجام مي رساند و هر شش ماه يك بار گزارش اقدامات انجام
يافته را تحليل و جمع بندي و به شوراي عالي رفاه و تأمين اجتماعي ارايه
خواهد نمود.
معاون اول رئيس جمهور - محمدرضا عارف
1- روزنامه رسمي شماره 17597 مورخ 6 /5/1384.
|